I-Renk

II-Şekil, doku ve oran

III-Yapı tasarımı

IV-Bitki kompozisyonu

V-Çitler ve yerörtücüler

VI-İlginçlik

Bahçe tasarımında şekil, doku ve oran

a-Şekil ve Doku

Şekil ve doku görünür etki yaratmakta, en az renk kadar önemlidir. Eğer tek rengin tonları ile tasarlanmış bahçelere dikkatlice bakarsanız bütün o renk monotonluğu içinde çiçeklerin ve ağaçların yapraklarının şekilleri ve dokularıyla oluşturduğu etkiyi baskın bir biçimde görürsünüz.

Hiçbir doku “doğru” veya “yanlış” değildir ve herkesin zevki bu konuda değişkenlik gösterir. Bu konuda gözün görmesi ve zihnin algılaması için birtakım formüller vardır. Örneğin; göz ard arda gelen küçük ağaç yapraklarını takip ederken onun bütünündeki katı formunu algılar. Bunun sonucunda, o ağacın arkasındaki fonun aydınlığı ağacı daha görünür kılmış olabilir. Geniş çim alan içindeki bir tek tekstür o alanı dinlendirici kılar. Ancak, bu doku çok yoğun devam ettirilirse durum sıkıcılığa-monotonluğa kayar.

Pek çok farklı tekstürdeki Bitkilerin bir arada kullanılması etkileyici ve ilginç olabilir ancak varyasyonların sayısı arttırılırsa, bu durum o alanı çok meşgul-karmaşık kılacaktır.

Genellikle, bitkiler katı geometrik şekilleri ile bahçelerde formal bir atmosfer oluştururlar. Bunun en ekstrem örneği topiary (şekil verilmiş bitkiler) dir.

Bitkileri kombine etmekten veya şekil ve dokularıyla kontrast oluşturmaktan çekinmemek gerekir. Dikey ve yatay şekillerdeki Bitkileri bir arada hem tamamlayıcı hem de zıtlık teşkil edici kullanmak mümkündür, bunun sonucunda oldukça ilgi çekici tasarımlar oluşturulabilir.

b-Ölçü ve Büyüklük

Bitkilerin olgunlaştıklarında alacakları boyları düşünerek yapılan planlama, bir bahçe tasarımcısının öğrenmesi gereken en önemli derslerden birisidir. Henüz tam büyümemiş, ama gösterişli olduğu için dar bir alanda sergilenen bitkiler, birkaç sene sonra büyüdüklerinde onlar için tasarlanmış alana uyum göstermezler. Bu nedenle, bitkiler bahçe içinde tasarlanırken ve yerleştirilirken, onların ileriki yıllardaki boy ve oranları da dikkate alınmalıdır. Pek çok ağaç, çalı ve perennialler bir sürü değişik varyasyon ile sergilenebilir. Bir bitkinin bitip bir diğerinin başladığı noktaların dengesi tüm Bitkilerin sergilenmesi ve görünmesi açısından son derece önemlidir.

Genel bir kuraldır; bitkiler kendi boylarına göre belirli bir düzende gruplandırılmalı ve dizilmelidir. Uzundan kısaya doğru sıralanan tasarımlar bordür etkisi gösterirler. Boş alanlarda kullanılan yüksek boydaki bitkiler merkez görevi görürler. Bu sıralamalardaki bir diğer önemli nokta da, sıralama sonrasında bitkiler arasındaki uyumu ve doğallığı sağlamaktır.


Kaynak: Better Homes

Çeviriler: Ayşegül AYDIN / Peyzaj Mimarı-İstanbul Üniversitesi