21. Yuzyilda
Peyzaj MimarlığıBu yazıda irdelenmek istenen; Peyzaj Mimarlığı
Mesleği’nin yüzyıl içerisinde sosyal yaşamda planlama ve tasarım çalışmalarında
geri planda kalma nedenleri, 21.yüzyılın meslek disiplini açısından bir
olanak çağı olduğu düşünülerek, Peyzaj Mimarları’nın hakimiyet kurması
ve onların yerlerini almasıdır. Peyzaj planlama konularında yüksek lisans tezleri hazırlamaya ve
bazı mimarlik fakültelerinin
de eko-mimarlık platformu oluşturmaya basladığını gözlemliyoruz.
Frederick Law Olmsted
1963 yılında, New York Park Komisyonu tarafından tasarımcıların resmi
unvanı “Peyzaj mimarlığı” olarak kabul görmüştür. Olmsted Peyzaj mimarlığı
mesleğinin bir öncüsü olmuştur. Projelerinde Calvert Vaux ile birlikte
yüksek profesyonel standartları kullanmıştır. 20. yüzyılda şehirleri
güzelleştirmeye ve kullanılabilir planlamalar yapmaya devam etmiştir.
Şehirlerin büyümesi, Peyzaj mimarlığı hizmetlerinin profesyonelce
kullanılmasıyla gerçekleştirilmiştir.
Peyzaj Mimarlığının
kökleri
İyi planlanmış ve iyi dizayn edilmiş şehir
çevrelerinin ihtiyacı olan doğal gelişim açısından, Peyzaj mimarlığı
gittikçe daha fazla bu alanlarda rol alır oldu.
Şehir parkları, metropoliten park sistemleri, civar mahalle konutları ve
kolej kampüsleri büyük takımların çalışması sonucu planlanır ve geçen zaman
içinde iyi planlanmış halleriyle şehrin güzelliğine katkıda bulunurlar.
Olmsted tarafından Amerikan Peyzaj Mimarları ASLA 11 kişinin
katılımı tarafından kuruldu.
Talep
edilen meslek Peyzaj mimarlığı ile diğer tasarım meslekleri
arasında açık bir fark vardır. Mimarlar, öncelikle binalar ve çeşitli
amaçlar için kullanılan yapılar tasarlarlar (örneğin evler, ofisler,
okullar, fabrikalar...). Mühendisler bilim prensipleri doğrultusunda
yollar, köprüler ve genel faydalı yapılar tasarlar ve inşa ederler.
Peyzaj mimarları, tüm bu tasarım mesleklerinin her birine dokunuşlar
yaparlar, bu mesleklerin taşıdığı her bir unsuru bir araya
getirirler.
Kamu
alanları Dünya çapında 1000’in üzerinde kamu alanının değerlendirilmesiyle
varılan sonuca göre, bu alanlar arasında başarılı bulunanlarda 4 ortak
özellik saptanmıştır. Bunlar: ulaşılırlık, insanların yoğun olarak aktivitelerle
meşgul olabilmesi, alanın konforu ve iyi görüntüsü ve son olarak da
alanın sosyabilitesidir. Bir cadde boyunca iki yanda sıra halinde uzanan
dükkanlar arasından yürümek, çok daha çekici ve güvenlidir.
Geleceğin
park modeli Park modellerinin pek çoğuna ülkemizde de rastlanmaktadır
ancak bunun nedeni genellikle toplumun rekreasyonel ihtiyaçlarının akılcı
bir biçimde saptamamız ve akılcı planlamalar yapmamız değil dışarıdan
görülen örnekleri kopya etmekten kaynaklanır. Günümüz Türk toplumunun rekreasyonel ihtiyaçlarını saptamaya ve kentler içinde veya dışında
bu ihtiyaçları çözmeye yönelik çalışmalar yeterince yapılamamaktadır.
Bu noktada, aşılabilir engeller olduğu görülebilmektedir.
Peyzaj
mimarlığının geleceği Önümüzdeki yıllar Peyzaj mimarlığı mesleğinin daha da gelişeceğini ve
değişeceğini garantiler görünmektedir.
Türkiyede de kendi kimliğini kazanmış, mesleki tecavüzlerden arınmış,
yetki alanı sınırları içinde söz sahibi, büyük yarışmalarda etkin bir
meslek grubu olarak kendini göstermektedir. 2000 yılından itibaren mesleki
gelişim, tüm diğer meslek grupları tarafından da takdir görmektedir.
Peyzaj mimarları geleceğe şekil vereceklerdir.
Burs
dosyası Eğitiminde maddi desteğe, yani Burs'a ihtiyaç duyan ama
nereye başvuşracağını bilmeyenlere... Aşağıda burs veren kurumların
telefonları yazılıdır. Asagıdaki burslardan, cevrenizde tanıdıgınız
gelir seviyesi dusuk ama okumak isteyenlere iletmenizde fayda var.
İstanbul Ticaret Odası Vakfı'nın verdiği burslarda aranılan şart,
öğrencinin maddi imkanının yetersiz ve bir üniversitede ekonomi ile
ilgili bölümlerden birinde okuyor olması. Bursun miktarı her Aralık
ayında değişiyor.
Serdar
Ortaç Villası Eski bir bahçe olduğu için çok sayıda gelişmiş
ağaç ve çalıya sahip bulunmaktaydı. Hazırlanan Peyzaj projesine uygun
olarak, bahçede mevcut ağaç ve çalıların budanması işleri yapıldı. Manzara
noktalarındaki ağaçların ve çalıların bahçe içinde uygun yerlere transferleri
sağlandı. Serdar Ortaç ile yapılan görüşmemizde, boğaz manzarasına hakim,
ama dış dünyadan tecrit edilmiş, saklı mekanını yaratacak bir Peyzaj
tasarımı ve uygulaması yapıldı
Karayolları
ve Peyzaj Hızlı ve güvenli trafik akışını sağlamak üzere
yapımı planlanan otoyolların Peyzajdaki ekolojik dengeyi görsel
yapıyı bozmadan Peyzaj içinde eritilebilmesi
zorunlu bir yaklaşımdır. Bu nedenle Peyzaj planlaması otoyol
planlama ve yapımı önemli bir unsurunu oluşturmaktadır.Yol Peyzaj
planlamasının 'da yol yapımına paralel olarak uygulanması gerekir.
Yeryüzünün binlerce yılda kazandığı temel arazi formunun en hızlı
biçimde ve uzun mesafede değiştirildiği tek alan karayollarıdır
Karayolları
onarımı Peyzaj projesi, mümkün olan yerlerde ilke olarak
Peyzajın farklı özelliklerini dengelemeyi amaçlayan entegre
tedbirlerin bir seçiminin yürütülmesini amaç edinmiştir. Bu projenin
en önemli adımı yeniden bitki örtüsü yaratmaktır. Bir arazide
yeniden bitki örtüsü yaratmak için çevre özellikleri iyi analiz
edilmelidir. Mevcut bitki türlerinden yararlanmak ve bu şekilde yeni
bitki örtüsü ve mevcut bitki örtüsü arasında doğal bir denge kurmak
projenin ana hedeflerinden birisidir.
Onarım
ilkeleri
Karayollarında ağaçlandırma, yol ile çevre Peyzajı arasındaki ilişkileri
etkileyen en önemli planlama girişimidir. Bu açıdan yolun proje sürati,
güzergahı, paralel oluşu, kazı- dolgu işlemleri ve yol geometrik standartları
kadar, ağaçlandırma tekniği de rol oynar. Yol plantasyonu, ağaçlandırma ya da
başka bir deyişle bitkilendirme; bir yönü ile yolun içinden geçtiği
Peyzajı ilgilendiren, diğer yönü ile güzergahın ekolojik değerlerini,
trafik emniyetini ve ekonomik faktörleri dikkate alan kompleks bir konudur.
Karayolları
birkilendirmesi
Çalıların belirli aralıklarla şaşırtılması ile oluşturulan bitki grupları ile
yolun proje hızı dikkate alınarak şoförün algılama gücünü artırma ve monotonluğu
kırmaya çalışılmalıdır. Bu şekilde bitkisel materyalin bakımı ve
sürekliliğinin sağlanması kolay olur. Mümkünse refüj
mekanizasyona olanak verecek şekilde planlanmalıdır. Refüjde
çim alan, yüzey erozyonunu azaltmak,
toprağın drenaj kanallarını tıkamasını
önlemek ve bakım güçlüklerini minimuma indirmek içindir.
Materyal
seçimi
Karayollarında ağaçlandırma, yol ile çevre Peyzajı arasındaki ilişkileri
etkileyen en önemli planlama girişimidir. Bu açıdan yolun proje sürati,
güzergahı, paralel oluşu, kazı- dolgu işlemleri ve yol geometrik standartları
kadar, ağaçlandırma tekniği de rol oynar. Yol plantasyonu, ağaçlandırma ya da
başka bir deyişle bitkilendirme; bir yönü ile yolun içinden geçtiği
Peyzajı ilgilendiren, diğer yönü ile güzergahın ekolojik değerlerini,
trafik emniyetini ve ekonomik faktörleri dikkate alan kompleks bir konudur.