Imar ve Şehirleşme Kanunu Tasarısı Taslağı Üçüncü bölüm - Yapı ve Yapı ile İlgili Esaslar Yapı Madde 18. Yapı, kuruluş veya kişilerce, kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde ya da kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis belgeleri ile, Kanuna, imar planına, parselasyon planına, diğer ilgili mevzuata, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılır. Yapı Ruhsatı Madde 19. Bu Kanun kapsamına giren bütün yapılar için belediye veya valiliklerden yapı ruhsatı alınması zorunludur. Yapı ruhsatı formu, parselde yer alan her yapı için ayrı ayrı düzenlenir. İmar ve parselasyon planlarının itiraza konu alanlarında yapı ruhsatı düzenlenemez. Ruhsat alınmış yapılarda esaslı tadilat ve ilavelerde yeniden ruhsat alınması zorunludur. Basit tamir ve tadiller ruhsata tabi değildir. Yeniden yapı ruhsatı düzenlenirken yürürlükteki plan ve mevzuat hükümlerine uyulur. Yapı inşaat alanını artırmayan ve kullanım amacını değiştirmeyen değişikliklerde ruhsat, hiçbir vergi, resim ve harca tabi değildir. Parselasyon planları onaylanmadan ve imar parselleri oluşturulmadan kadastral parsellere yapı ruhsatı düzenlenemez. Yapı Ruhsatı Alma Koşulları Madde 20. Yapı ruhsatı almak için parsel sahibince veya görevlendirdiği teknik danışman veya kanuni vekillerince ilgili idareye dilekçe ile başvurulur. Dilekçeye tapu, istisnai hallerde tapu yerine geçecek belge ve aplikasyon krokisi eklenir. İlgili idare; imar planı ve mevzuat hükümlerine göre parselin yapılanma koşullarını gösterir imar durumu belgesini, parselin bulunduğu alanı gösterir afet haritası ve eki raporun ilgili bölümü ile imar planı ve plan notu örneğini, yol kotu tutanağı ve kanal kotu tutanağı belgelerini de ekleyerek uygulama projelerine esas olmak üzere parsel sahibine verir. Parsel sahibince, imar durumuna uygun olarak aplikasyon planı, mimari proje, statik proje ve eki zemin/kaya etüt raporu, mekanik tesisat ve elektrik tesisat projeleri ile bunların resim, hesap ve krokileri hazırlanır. Ayrıca idare, yörenin, yapının ve yapıldığı yerin özelliğine göre gerekli Peyzaj, trafik güvenliği vb. projeleri de ister. Yapı ruhsatı için hazırlanan proje ve ekleri, ilgili idare bünyesinde çalışan mimar ve mühendislerce ilgili mevzuat ve teknik kurallar çerçevesinde on beş gün içinde incelenir. Eksik ve yanlış bulunmuyorsa inceleme tarihinden itibaren en fazla yirmi gün içinde ilgili idare tarafından projeler onaylanır ve yapı ruhsatı verilir. Eksik veya yanlış olduğu takdirde inceleme tarihinden itibaren on gün içinde bütün eksik ve yanlışlıklar yapı sahibine yazı ile bildirilir. Eksik ve yanlışlıklar giderildikten sonra yapılacak başvurudan itibaren on gün içinde yapı ruhsatı verilir. Yapı ruhsatında, yapı sahibi ve yapı sorumlularına ilişkin bilgiler ile imzaları yer alır. Gelişme Alanlarında Yapı Ruhsatı Madde 21. Yerleşme alanı içinde olup da, imar planında gelişme alanı olarak ayrılmış yerlerde yapı ruhsatı verilebilmesi için; a) Bu alanların imar planı esaslarına ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak parselasyon planlarının belediye encümeni veya il idare kurulunca tasdik edilmiş bulunması, b) Plana ve bulunduğu bölgenin şartlarına göre yollarının pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik alt yapısının ilgili idarece yapılmış veya yaptırılmış olması, şarttır. Kamuya Ait Yapı ve Tesislere Yapı Ruhsatı Düzenlenmesi Madde 22. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılar için, imar planlarında o amaca ayrılmış olmak, plan ve mevzuata aykırı olmamak, mülkiyeti belgelemek ve yapı denetim sorumluluğunun ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca üstlenilmesi koşuluyla avan projeye göre yapı ruhsatı verilir. Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekat ve savunması bakımından gizlilik arz eden yapılar için; mülkiyetin belgelenmesi, imar planı ve mevzuata uyulması, yapı denetim sorumluluğunun kurumca üstlenilmesi ve bu durumun ilgili idareye yazı ile bildirilmesi koşuluyla, projeleri kurumlarınca onaylanmak üzere, 20 inci maddede sayılan diğer belgeler aranmadan yapı ruhsatı verilir. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapıların yapı denetim sorumluluğunun kurumca üstlenilebilmesi için, bu görevin kurumun mühendis ve mimar unvanlı elamanlarınca yerine getirilmesi zorunludur. Bulunmaması durumunda yatırımın gerçekleştirildiği ilin valiliğince bu görev protokole dayalı olarak üstlenilebilir. Köy Yerleşik Alanlarında Ruhsat Madde 23. Belediye sınırları dışında planı bulunmayan köy ve mezraların yerleşik alanlarında valiliklerce afet haritaları yaptırılarak yapı yasaklı alanlar belirlenir. Köy yerleşik alanlarında, köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanların ihtiyacına yönelik olarak yaptıracakları konut, hayvancılık ve tarımsal amaçlı yapıların yapı ruhsatı valiliklerce düzenlenir. Bu yapıların projeleri, yöresel koşullar da dikkate alınarak valiliklerce hazırlanabilir. Ayrıca Köy yerleşik alanlarında, sadece köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanların ihtiyacına yönelik olarak yaptıracakları konut, hayvancılık ve tarımsal amaçlı yapıların inşasına ilişkin yapı denetim hizmetleri valiliklerce üstlenilir. Bu yapılar için harç ve bedel alınmaz. Ruhsat Süresi Madde 24. Yapıya başlama süresi ruhsat tarihinden itibaren bir yıldır. Bu süre zarfında yapıya başlanmadığı veya başlanıp da her ne sebeple olursa olsun başlama süresiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat hükümsüz sayılır. Bu durumda yeniden ruhsat alınması zorunludur. Yapının süresi içinde bitirilemeyeceğinin anlaşılması ve ilgilisinin başvurusu halinde, inşaatın ruhsat ve eklerine uygun olması şartı ve ilgili idarenin onayı ile ruhsat yenilemesi yapılır. İlgili idare ruhsat yenilemesi sırasında, yapının özelliğine ve inşaatın durumuna göre, beş yılı aşmamak üzere ek süre verir. Ruhsat yenilemesi de harca tabidir. Ruhsatsız duruma düşen yapı ve ilgilileri hakkında Kanunun 30 uncu ve 32 inci maddeleri uyarınca işlem tesis edilir. Yeniden alınan ruhsat harca tabi olup, harç miktarı her yıl için %25 artırılarak alınır. Yeniden ruhsat düzenlenmesi ve yapının inşasının sürdürülmesi, yapının yürürlükteki Kanun, plan, yönetmelik ve mevzuat hükümlerine uygunluğuna bağlıdır. Yapı Kullanma İzni Madde 25. Yapının inşası tamamlandığında, kullanılabilmesi için, ilgili belediye veya valilikten yapı kullanma izni alınması zorunludur. Yapı sahibinin veya teknik danışmanın müracaatı üzerine yapının, ruhsat ve eklerine, plan ve tüm mevzuat hükümlerine uygun olup, kullanılmasında fen ve sağlık bakımından sakınca olmadığının ve inşaatta çalışanların Sosyal Sigortalar Kurumu prim borçlarının ödendiğinin tespiti gerekir. Yapı kullanma izni düzenlenmeden önce ilgili idarenin görevlendirdiği mimar ve mühendislerin yanısıra, yapı denetim sorumluğunu üstlenen mimar ve mühendisler, müteahhit, varsa şantiye şefi ve teknik danışman yapı yerinde bulunur ve yapı son kez birlikte denetlenir. Denetleme sonucunda uygun raporu verilmemesi halinde yapı kullanma izni düzenlenemez. İlgili idare yapı sahiplerinin müracaatlarını en fazla otuz gün içinde sonuçlandırmak veya mevzuata aykırılığı veya yapı kullanma izni düzenlenmeme gerekçesini yapı sahibine bildirmekle görevlidir. Proje ve Yapının Yapım, Uygulama ve Denetimi Madde 26. a) Yapıların mimarı, statik, mekanik tesisat, elektrik tesisatı ve her türlü plan, proje, resim ve hesaplarının hazırlanmasını, bunların uygulanması ve teknik denetimi ile ilgili sorumlulukları ve idarece denetimini, mimar ve mühendisler ile uzmanlıkları ilgili Kanunları ile belirlenen mimar ve mühendisler yerine getirirler. İlgili idareler, ilgili meslek odasının il düzeyinde örgütlenmiş olması halinde, yapı proje ve eklerinin, odaca mesleki denetimden geçirilmesini ister. Meslek odaları gerek bu Kanunla gerekse diğer kanunlar ve yönetmeliklerle verilen veya verilecek olan görevleri, kamu hizmeti olarak yerine getirmek zorundadır. Yapıların, uygulanması ve denetiminden sorumlu yapı sorumlularının görev, yetki ve sorumlulukları yönetmelikle belirlenir. b) Yapının denetim sorumluluğunu üzerine alan kişi ve kuruluşlar, yapının Kanuna, imar planına, yönetmeliklere, ruhsat ve eklerine ve standartlara uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetlemekle, aykırı yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili belediye veya valiliğe bildirmekle görevlidir. Bu ihbar üzerine 30 uncu ve 32 inci maddeye göre işlem yapılır. Yapının proje ve eklerinin düzenlenmesi, yapımı ve denetimi ile ilgili işlerin (a) bendinde belirtilen meslek mensuplarına yaptırılması zorunludur. İnşaat uygulaması şantiye şefi tarafından yürütülür. Hangi yapılarda şantiye şefi bulundurulacağına ve fen adamı istihdam edileceğine ilişkin esaslar yönetmelikle belirlenir. c) Son nüfus sayımına göre merkez nüfusu 50.000'den fazla olan ilçelerde, ilçe yapı denetim komisyonu kurulur. İlçe Yapı Denetim Komisyonu kurulmayan ilçelerde bu görevi, İl Yapı Denetim Komisyonu yürütür. İl ve İlçe Yapı Denetim Komisyonları; bayındırlık ve iskan müdürlüğünün koordinatörlüğünde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının, ilgili idarenin mimar ve ilgili mühendis ünvanlı temsilcileri ile ilgili meslek odaları temsilcilerinden oluşur. Yapı denetim komisyonları, il sınırları içinde yapılaşma ile ilgili tüm sorunların mevzuat kapsamında çözümlenmesine yönelik görüş vermeye yetkilidir. Tereddüde düşülen hususlarda Bakanlık görüşü alınır ve bu görüşe uyulur. d) İlgili idareler, yapı denetim sorumlularının veya kuruluşlarının hizmet bedellerinin karşılanması amacıyla, il özel idareleri veya belediyeler adına Bakanlıkça belirlenen bir bankada yapı denetim hesabı açtırır. Yapı denetimi için öngörülen hizmet bedelleri, yapı sahibi tarafından bu hesaba yatırılır. Hizmet bedelleri, yapı sahibi ve ilgili idarenin onayı ile yapı denetim sorumlularına veya kuruluşuna bu hesaptan ilgili idarece ödenir. Bu hesap, başka amaçlarla kullanılamaz. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında kanunda belirtilen borçlar da dahil olmak üzere haczedilemez ve hesaba tedbir konulamaz. Siciller Madde 27. Proje müellifi, yapı denetim sorumluları, teknik danışman ve şantiye şeflerinin sicilleri, ilgili idarelerce verilen görüşler doğrultusunda ilgi meslek odalarınca tutulur. Özel inşaat yapan müteahhitlerin sicilleri ise ilgili idarece verilen görüşler doğrultusunda ilgili ticaret odasınca tutulur. Yapı denetim sorumlularının, her proje için sorumluluk ilgili mimar ve mühendislerde olmak üzere birlikte kurabilecekleri yapı denetim kuruluşlarının büro tescilleri, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğince yapılır. Kanun hakkındaki görüşlerinizi bildirmek için tıklayınız Derleme: Cüneyt Çakar / Ege Üniversitesi - Peyzaj Mimarı