Karayolu Bitkilendirmesinde Materyal Seçimi 5.1. Ağaçlar ; Karayolları ağaçlaması bir kırsal alan ağaçlamasıdır. Karayolları, bitki yaşamı için olumsuz bir seri koşullar oluşturur. Egzoz gazları, güneş ışınlarının yansıması, hareket halindeki araçların oluşturduğu devamlı rüzgar, tuz vb. olumsuzluklar bitki yaşamını olumsuz etkiler. Bu nedenle karayolu ağaçlamasında kullanılacak bitkiler hem yöre ekolojisine, hem karayolunun olumsuz koşullarına uyum sağlayabilecek, ayrıca susuzluğa dayanıklı ve bakım istemeyen türlerden oluşmalıdır. Fidan ve tohum olarak bulunma kolaylığı olan ve uygulama olanağı bulunan bitki cins ve türlerinin seçiminin yansıra, uygulama kolaylığı ve başarısı sağlayabilecek bitkilendirme tekniklerine yer verilmiştir. Uygulamada fidanların 3-4 yaşlarında ve 60-80 cm. boyunda olması tercih edilmelidir. Proje alanında ibreli ve yapraklı ağaç grupları tek bir desende gösterilmiştir. Sadece kamulaştırma sınırı boyunca yapılan ağaçlandırmalarda ibre!i ve yapraklı ağaçlar ayrı desenlerle gösterilmiştir 5.2. Çalılar; Çalılar özellikle istenmeyen görünümlerin perdelenmesindeki rolleri kadar kurak ve derinliği az topraklar vb. gibi kötü ekolojik ortamlara da çok rahatlıkla uyabilecek bir özelliğe sahiptirler. Ayrıca çalılar gerek renk gerekse doku ve şekil özellikleriyle Peyzajın zenginleşmesine, yaya ve oto trafiği kontrolüne büyük katkıda bulunacaktır. Projede çalı türleri yörenin ekolojik koşullarına uygun ve karayollarının bazı olumsuz koşullarına dayanıklı, genellikle ağaç kitlelerinin önünde karayoluna daha yakın mesafelerde ve orta refüjde far ışıklarını engelleme amacına yönelik olarak kullanılmıştır. Boylu çalı gruplarında dikim 1m arayla almaşlı olarak yapılacaktır. 5.3. çim Alanlar; Karayolu bitkilendirme çalışmalarında çimin önemli bir yeri vardır. Yol güzergahlarında kavşaklar gibi bazı önemli alanlarda trafik emniyetini sağlamak, tüm yolun görünümünü güzelleştirmek, erozyona karşı bitkisel bir örtü oluşturarak şev ve eğimli alanlarda toprağı korumak, yabani otların çıkışını ve yangını engellemek gibi nedenlerle çim, karayolu bitkilendirmelerinde kullanılan bir yer örtücü bitkidir. Ancak bakımının zor ve pahalı oluşu nedeniyle projede çim alanların oldukça azaltılmıştır. Karayollarında çimlerin azaltılması görüşünden dolayı sadece anayol kenarlarında, refüjde kavşak ve servis alanlarında çim kullanımı uygun görülmüştür. çim alanların tesisinde başarı büyük ölçüde ortam koşullarına uygun çim karışımlarını kullanmaya bağlıdır. çim karışımları bölgenin iklim koşullarına olduğu kadar, alanın toprak yapısına da uyum gösterecek çeşitlerden oluşturulmalıdır. Ekilecek tohumun saflık derecesi ve çimlenme gücü oranının yüksek olması gerekir. Ayrıca şev dikliği ve bitki örtüsü de dikkate alınmalıdır. 5.4. Püskürtme Yöntemi İle Bitkilendirme Alanlar (Hydroseeding); Dik eğimli şevlerde çıplaklığın ve çirkin görünümün önlenmesi amacıyla püskürtme yöntemi ile bitkilendirme uygulanmıştır. Bu yöntem, oldukça etkin ve çabuk bir şekilde büyük Peyzaj alanlarının erişilemeyen toprak. kesimlerinde ve elle çalışmayı Engelleyecek yağışlı havalarda bile tohumlanmasını sağlar. Hydroseeding, bitkilendirilecek veya çimlendirilecek yerlere karıştırıcı içeren bir depoyu kullanarak püskürtmeli bir şekilde toprağı tutmayı amaçlayan ve içinde bitki tohumlarını da içeren bir tabaka oluşturulması işlemidir. Bir hydroseeding yöntemi olan frisol tekniği, bitkisel toprak bulunmayan yada bitkisel toprağın serilmesi ve yerinde tutulması mümkün olmayan, eğim uzunluğu ve dikliği, yöre iklimi ve ekonomik yönden uygulanabilir olmayan yerlerde kullanılması hızlı, güçlü ve kalıcı bir bitkilendirme sağlaması açısından tercih edilebilir. Frisol bileşenleri içine katılabilecek tohum karışımlarının yörenin florasında bulunan bitki türlerinden seçilmesi, yöre ile güzergahın uyumu açısından uygulamanın başarısını artıracaktır KAYNAKLAR : Prof Dr. Suat İ. ÜRGENÇ, İstanbul, 1998, Genel Plantasyon ve Ağaçlandırma Tekniği İstanbul Üniversitesi ORMANCILIK EĞİTİM ve KÜLTÜR VAKFI, İstanbul, 1990 Şehir içi Ağaçların Tekniğine Uygun Bakımı ve Budanması ,Yayın No:2, Yüksel Proje A.Ş., Ocak 1999, İstanbul-Bursa-Balıkesir-Izmir Otoyolu Uygulama Projeleri Peyzaj Raporu Prof. Dr. Yavuz YAVUZŞEFİK, Düzce, 1998, Peyzaj Onarım Tekniği Ders Teksirleri Serisi I, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Hazırlayanlar : Aysun KORKMAZ ( Peyzaj Mimarı- A.İ.B.Ü ) Nihan KAPLAN ( Peyzaj Mimarı- A.İ.B.Ü )