Floransa bahçeleri İŞTE BU KAVRAM YÜZYILLARDIR İNSANLARI İÇİNE ALAN YEGANE OLGULARDAN BİRİ OLDU. UYGARLIGIN OLUŞUMUYLA BAŞLAYAN BU SÜREÇ GÜNÜMÜZE KADAR ÇEŞİTLİ TARZLARI, KENDİNE ÖZGÜ KALIPLARI, SOSYO-KÜLTÜREL YANSIMALARIYLA KENDİNİ GÖSTERDİ HEP YANİ BAHÇE KÜLTÜRÜ GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE VAROLDU. ÖZELLİKLE TÜM SANAT DALLARINDA İTALYA’NIN ÖNCÜ OLDUĞU ve ÇEŞİTLİ SANATÇILAR YETİŞTİRDİĞİ HERKESÇE BİLİNİR. DÜNYA TARİHİNE DA FLORANSA BAHÇELERİ ARASINDA EN POPÜLER BAHÇELERDEN BİRİ DE “BOBOLİ BAHÇESİ”DİR. BAHÇE “ARNO NEHRİ”NİN GÜNEY KIYISINDA “PİTTİ SARAYI”NIN ARKASINDA, HAFİF EĞİMLİ BİR ARAZİNİN ÜZERİNDE TESİS EDİLMİŞTİR. “LUCA PİTTİ” FLORANSA’NIN EN ZENGİN TÜCCARLARINDAN BİRİDİR. PİTTİ KENDİ SARAYI İÇİN DÖNEMİN ÜNLÜ MimarlarıNDAN “BUONTALENTİ”Yİ GÖREVLENDİRMİŞTİR. BAHÇENİN DÜZENLEME ÇALIŞMALARINA 1461 YILINDA BAŞLANMIŞTIR. TAMAMLANMASININ BİRKAÇ YILI BULDUĞU SANILMAKTADIR. SARAY SÜREGELEN YILLAR İÇERSİNDE PEK ÇOK EL DEĞİŞTİRMİŞTİR. BU ARADA SARAYIN YENİ SAHİPLERİ ÇOK DEĞERLİ MİMARLARA İLAveLER ve REVİZYONLAR YAPTIRMIŞTIR BOBOLİ BAHÇESİ Ikinci RÖNESANS BAHÇELERİ İÇİNDE ÖNEMLİ BİR YERE SAHİPTİR. 1549 YILLARINDA DA BAHÇE ÇOK ÖNEMLİ İNŞAAT ÇALIŞMALARI GEÇİRMİŞTİR. BU YILLARDA DA “TRİBOLA” ELE ALMIŞ ve BAHÇENİN YAPIMI “AMMANAT” TARAFINDAN SÜRDÜRÜLEREK; ÇALIŞMALAR YILLAR İÇERİSİNDE DÖRT AYRI MİMAR TARAFINDAN ANCAK TAMAMLANABİLMİŞTİR TABİİ Kİ BU SÜREÇ “MEDİCİ AİLESİ”NİN ALTI NESLİNİN DE ŞAHİT OLDUĞU ve ÜZERİNDE ETKİLERİNİN BULUNDUĞU GİZEMLİ BİR DÖNEMDİR. BU GİZEM DOLU EĞİLİMLERLE ŞEKİLLENEN “BOBOLİ” BAHÇESİ ÇOK KEZ ŞEKİL DEĞİŞTİRSE DE, ANA YAPISINI KORUMUŞTUR. MERAK, İLGİ, SEVGİ ve HEYECAN DOLU BAHÇE EĞİLİMCİLERİ, BAHÇENİN HER METREKARESİNE YANSIMIŞTIR. FLORANSA’DA DEVRİN ÖLÇEK BAKIMINDAN EN BÜYÜK BAHÇESİ OLARAK ŞÖHRET BASAMAKLARINI TIRMANMIŞTIR. “BOBOLİ SARAYI”NIN HEMEN ARKASINDAKİ TERASTA BİR AMFİTİYATRO YER ALMAKTADIR ve BU “BOBOLİ BAHÇESİ”NİN EN ÇARPICI ÖZELLİKLERİNDEN BİRİSİDİR. AMFİTİYATRO, TASARIM OLARAK BİR ATNALI BİçimİNDEDİR ve KALDI Kİ GERÇEK BİçimLERİN TASARIMA YANSIMASININ EN BELİRGİN ÖRNEKLERİNDEN BİRİDİR. SARAYDAN GEÇEN KISA BİR “AKS”IN BULUNUŞU, BUNA KARŞILIK ANA AKS’A HEMEN HEMEN DİK ve UZUN Ikinci DERECE AKSIN YER ALMASI DİĞER RÖNESANS BAHÇELERİNDE GÖREMEDİĞİMİZ BİR TASARIM ŞEKLİDİR AMFİTİYATRO ATNALI FORMLU BU YAPI, ÇEŞİTLİ İLGİ ÇEKİCİ OLAYLARA SAHNE OLMUŞTUR. BAYRAMLAR, EVLİLİK KUTLAMALARI, ÖNEMLİ GÜNLER, GÖSTERİLER, OYUNLAR, MÜZİK, BALE AKTİVİTELERİNE EV SAHİPLİĞİ YAPMIŞTIR NEPTÜN HAVUZU: AMFİTİYATRONUN BULUNDUĞU TERASIN DAHA ÜSTÜNDE BAŞKA BİR TERAS YER ALMAKTADIR. BU TERASTA, BİR HAVUZ BULUNMAKTA ve NEPTÜN HAVUZU OLARAK ADLANDIRILMAKTADIR. MİMAR “VASARİ” TARAFINDAN Ikinci AKS ve TERMİNAL NOKTA DAHA SONRA TASARLANMIŞTIR. SU “BOBOLİ BAHÇESİ”NİN EN ÇARPICI ÖZELLİKLERİNDEN BİRİ DE SU UNSURUDUR. SU, BAHÇEDE YANSIMA ve AYNALAMA AMACIYLA KULLANILIP AYRI BİR BOYUT KAZANMASINA ÇALIŞILMIŞTIR. BU AMAÇLA YER YER HAVUZLAR KULLANILMIŞ, HAVUZLARDA SES ve HAREKET UNSURU ÖN PLANA ÇIKARTILMIŞTIR BİTKİ BAHÇENİN BİTKİSEL YAPISI, AĞIR ve VURUCU BİR YEŞİL ETKİSİNE SAHİPTİR. BAHÇEDE FAZLACA BİR ALAN, YEŞİLE AYRILMIŞ ve BURALARDA HERDEM YEŞİL (YAPRAĞINI DÖKMEYEN) BİTKİLERE YER veRİLMİŞTİR. SERVİLERİN DİKİLİ OLDUĞU UZUN “ALLE”LER (DUVARIMSI BİTKİLERLE ÇEVRELENMİŞ UZUN KORİDORLAR) YER ALMAKTADIR. BU YEŞİL TÜNELLERİN BAZILARINDA MEŞE AĞACI BOSKETLERİ ve BİTKİ DUVARLARI YER ALMAKTADIR. TOPİARİ BU SANAT DALI “OPUS TOPİARİUM” OLARAK BİLİNEN BİR TEKNİKTİR. BU TEKNİĞİN ALTINDAKİ TEMA, BUGÜNE KADAR SÜREGELEN MÜKEMMEL BİR HORTİKÜLTÜREL SEMBOLDÜR. BİTKİLER UZUN SENELER ALAN ve BAŞLI BAŞINA BİR MAHARET GEREKTİREN İŞÇİLİKLE BUDANMAKTADIR. SABIRLA İŞLENEN BİTKİLER ÇEŞİTLİ HAYVAN FİGÜRLERİ, GEOMETRİK ŞEKİLLER, ASTROLOJİK BAZI SEMBOLLER ve GÜZEL HEYKELLER OLARAK BAHÇEDEKİ YERİNİ BULMAKTADIR. GÜNÜMÜZDE BAZI KAYIPLARINA ve YOKOLMUŞLUKLARINA RAĞMEN HALA ESKİ GİZEMİNİ ve ESTETİĞİNİ KORUMAKTADIR. “BOBOLI BAHÇESİ” ÖZELLİKLE BÖLGE HALKININ ETKİSİYLE TÜM FLORANSA ve İTALYA’NIN GÖZ BEBEĞİDİR. TURİSTİK ZİYARETLERİN EV SAHİPLİĞİNİ YAPAN BOBOLİ BAHÇESİ ve PİTTİ SARAYI, GENİŞ ve ÖNEMLİ BİR REKREASYON (GÜNÜ BİRLİK ZİYARET ve DİNLENME ALANI) AMAÇLI KULLANILMAKTADIR ZENGİN ve ÇARPICI BİR AÇIK HAVA SANAT GALERİSİDİR ADETA PİTTİ SARAYI. RÖNESANS YAPILARININ İÇİNDE; SADE, SAĞLAM ve VAKUR İFADESİYLE GEÇMİŞİN GÜNÜMÜZE YANSIMASININ EN ÖNEMLİ MİRASLARINDAN BİRİDİR TARİHTE KÜÇÜK BİR YOLCULUK GİBİ... Derleme : Hakan Korgavuş (İ-Ü/p.m-90)